Балабақшадағы музыка сабағында ән айту дағдыларын дамытудың тиімді тәсілдері

 Астана қаласы

№40 “ Құлпынай” балабақшасының музыка жетекшісі

Жанулина Гульдана Елемановна

Балабақшадағы музыка сабағында ән айту дағдыларын дамытудың тиімді тәсілдері

Музыка — мектепке дейінгі білім беру жүйесінде балалардың эстетикалық, эмоциялық және танымдық дамуына ерекше ықпал ететін маңызды пәндердің бірі. Ән айту — баланың сөйлеу қабілетін, музыкалық естуін, есте сақтау қабілетін және шығармашылық қиялын дамытуға көмектеседі. Балалардың ән айту дағдыларын қалыптастыру мен жетілдіру үшін бірнеше тиімді тәсілді қолдануға болады.

1. Дауысты жаттықтыру жаттығулары

Ән айту дағдысын дамыту үшін ең алдымен балалардың дауыстық аппаратын дұрыс қалыптастыру қажет. Дауыс жаттығулары тыныс алу мен дыбыс шығару жүйесін жетілдіруге көмектеседі. Балаларға қарапайым жаттығуларды ойын түрінде орындауға болады: «Қайық» ойыны: балалар терең дем алып, ұзақ «у-у-у» дыбысын созып айту арқылы дем шығаруын реттейді. «Жел соғады» жаттығуы: балалар жеңіл әрі баяу дем шығару арқылы дауыс әуезділігін меңгереді.

2. Дыбыс диапазонын кеңейту

Балабақша жасындағы балалардың дауысы әлі толық қалыптаспағандықтан, олардың диапазонын ескеріп, жеңіл әуендерді таңдау маңызды. Балаларға арналған әндер жоғары ноталарға көп ұмтылмай, орташа диапазонда орындалуы керек.

3. Әнді ырғақты жаттықтыру

Ән айту барысында ырғақтық сезімді дамыту өте маңызды. Ол үшін мына әдістер тиімді: Әннің сөздеріне сәйкес қимылдар жасау; Дыбыстарды қол шапалақтау немесе аяқпен топылдату арқылы ырғаққа сәйкес келтіру; Әуеннің ырғағына сай жүру немесе би элементтерін қосу.

4. Дұрыс артикуляцияны қалыптастыру

Балалар ән айтқанда сөздерді анық және түсінікті жеткізуі қажет. Мұны дамыту үшін артикуляциялық жаттығулар пайдалы: «Аюдың қорылы», «Желдің гуілі» сияқты дыбыстық ойындар; Сөйлеу жаттығулары арқылы әріптерді дұрыс дыбыстауға машықтандыру.

5. Музыкалық ойындарды пайдалану

Ойын — мектепке дейінгі жастағы балаларға білім берудің ең тиімді тәсілі. Ән айтуға байланысты ойындар балалардың қызығушылығын арттырады. Мысалы: «Кім тез қайталайды?» ойыны арқылы балалар әннің әуенін немесе сөздерін қайталайды; «Жасырынған әуен» ойынында балалар таныс әндерді әуен арқылы тауып, оны бірге орындайды.

6. Шығармашылыққа ынталандыру

Балаларға өз ойынан әуен қосып айту немесе таныс әндердің жаңа нұсқасын ойлап табу сияқты шығармашылық тапсырмалар беру олардың музыкаға деген қызығушылығын арттырады.

Қорытындылай келе, балабақшадағы музыка сабағында ән айту дағдыларын дамыту жүйелі түрде жүргізілуі тиіс деп ойлаймын. Дауысты жаттықтыру, дұрыс тыныс алу, ырғақ сезімін қалыптастыру, артикуляция жаттығулары мен ойын тәсілдерін қолдану арқылы балалардың ән айту қабілетін тиімді дамытуға болады. Ең бастысы, бұл үдеріс баланың қызығушылығын оятып, жағымды эмоция сыйлайтындай ұйымдастырылуы қажет.